heteronorma i cisnorma

/Tag:heteronorma i cisnorma

Heteronorma i cisnorma: założenie, że wszyscy ludzie są normatywni. Przykłady?

Pytanie nieznajomej dziewczyny, czy ma chłopaka (może mieć dziewczynę).
Domniemanie, że osoba mówiąca basem jest mężczyzną.
Opisywanie osoby pasywnej w seksie waginalnym jako „kobiety”, a aktywnej jako „mężczyzny” (w opozycji do „pasywnego partnera” i „aktywnego partnera” w seksie analnym).
Żarty z osób LGBTQ opowiadane w towarzystwie, przy założeniu, że wszyscy w grupie są normatywni.
I wiele innych…

Czy transseksualiści mają gorzej czy tylko inaczej? O przywilejach

Czerwiec 6th, 2015|Tags: , , , |

Przez większość ostatniej dekady żyłem jako osoba transseksualna – najpierw powoli odkrywająca, że coś jest mocno nie tak (i co), potem zmagająca się kolejno z silną dysforią i niezrozumieniem otoczenia, coming-outami, skrajnie opresyjną diagnostyką, wreszcie dyskryminacją. Z upływem lat dysforia słabła, a ja coraz lepiej sobie radziłem, jednak bardzo długo odnajdywałem się w doświadczeniach osób [...]

Jestem cisnormatywny

Styczeń 22nd, 2015|Tags: |

1. Uważam, że ludzie mają prawo potrzebować czasu, żeby się przestawić po naszym coming-oucie - Wiesz, muszę Ci coś powiedzieć. Jestem trans. - Super. Dzięki, że mi o tym mówisz. Jakiego imienia i rodzaju mam używać? - Oliwia, rodzaju żeńskiego. - Cool. Chciałabyś kawy? To tak nie działa. Nasze mózgi tak nie działają. Mimo najszczerszych chęci, [...]

Podsumowanie 2014

Grudzień 31st, 2014|Tags: , |

2014 był to rok, w którym powstawał Trans S.O.S. Z niczego. Dosłownie. Poprzedni "ja" się wypalił, a nowego ni cholery nie było widać. Był tylko samotny sylwester, nieprzespana noc (akurat wstawałem późnym popołudniem) i książka o dwubiegunówce. Zapowiadał się koszmar, a nie Nowy Rok. Potem mogło być już tylko lepiej. Dostałem się do lekarza, zacząłem [...]

Nie widać lasu spośród drzew. Dyskryminacja czy dyskryminowani?

Marzec 4th, 2014|Tags: , , , , , , , , , , |

Kiedy w Polsce ktoś wchodzi w dyskurs antydyskryminacyjny, często mam wrażenie, że skupia się na poszczególnych drzewach, zapominając o lesie. Mówimy bardzo dużo o różnych grupach dyskryminowanych, nazywając je po imieniu - segregując jak na obrazku powyżej– ale bardzo mało o dyskryminacji. Tak jakby współcześni aktywiści społeczni nie do końca orientowali się, że doświadczenie przynależenia [...]

Lajkujesz ten mem? A lajkujesz też memy z „posłem Grodzkim”?

Luty 9th, 2014|Tags: , , , , , , |

Nie wiem czy wiesz, ale moim pierwszym zapamiętanym (oj, jak dobrze!) doświadczeniem transfobii było patrzenie jak grupa licealistów i gimnazjalistów znęca się psychicznie nad moją nauczycielką. W szkole, która zachwycała mnie swoją tolerancją i otwartością wobec różnorodności, 10 lat temu była dosłownie jedna cecha, którą nie należało się wyróżniać - bycie LGBT. Mówiliśmy tam do [...]

Codzienna porcja wykluczenia osób trans

Luty 3rd, 2014|Tags: , |

Powyższy tekst pojawił się w najnowszej Replice (dwumiesięczniku LGBT, poruszającym sprawy trans w każdym numerze od ładnych paru lat) a skan wypowiedzi pochodzi z profilu autorki. Zostawiłem pod nim komentarz: Tekst bardzo fajny z perspektywy LGB, ale koszmarnie wykluczający z perspektywy T (której tu po prostu nie ma, mimo że pojawia się "LGBT"). Nieprawda, że każda kobieta [...]

Jak nie tłumaczyć feministycznych tekstów na polski?

Styczeń 17th, 2014|Tags: , , , , |

Kilka dni temu Codziennik Feministyczny opublikował naprawdę złe tłumaczenie słabego artykułu feministborgii, zatytułowanego Na pewno nie uważasz się za gwałciciela (org. I bet you think you’re not a rapist…) To jeden z tych tekstów, po których zastanawiam się, czy aby na pewno feminizm nie jest przypadkiem ładniejszą nazwą matriarchatu. Ale o tym kiedyś tam, bo na razie chciałbym się skupić na kwestiach związanych z przekładem. To częsty problem w upłciowionym języku polskim, a tu mamy krótką próbkę, w której jest dużo łatwych do naprawienia błędów. […]

Refleksje po konferencji w biurze RPO

Listopad 6th, 2013|Tags: , , , , , , |

Wczoraj w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich odbyła się konferencja Europejskie standardy i dobre praktyki w zakresie korekty płci metrykalnej. Przyznaję otwarcie, że konferencji widziałem na razie fragment, i to online – ale trafiłem w najlepszym możliwym momencie, czyli kiedy (po szeregu wystąpień o europejskich standardach i dobrych praktykach) wypowiadał się jeden ze współautorów projektu rządowego, Jerzy Ferenz – przedstawiciel Ministerstwa.  […]

Cisnorma, cisseksizm, transfobia. Z czym to się je?

Październik 22nd, 2013|Tags: , , , , |

 Ileś razy na blogu pojawiały się pojęcia „heteronorma” i „transfobia”, które nadal nie dla wszystkich mogą być w pełni zrozumiałe. Parę razy zetknąłem się ze stwierdzeniami, że ktoś nie lubi słowa „normatywny” czy „nienormatywny”, bo kojarzy mu się z „nienormalnym”. Ostatnio dorzuciłem do tych pojęć również „cisnormę” i „cisseksizm”. Co te wszystkie terminy znaczą…? […]

(Nie)kompetencje specjalistów i (nie)zbyt wygórowane oczekiwania

Marzec 3rd, 2013|Tags: , , , , , |

Do niezadowalającej wiedzy ogółu społeczeństwa na temat osób transpłciowych można się przyzwyczaić. Nie oczekuję na przykład, żeby moja sąsiadka, z którą rozmawiam o naszych psach, umiała rozróżnić transwestytyzm od transseksualności. Nie wymagam, żeby kierowca  recytował z pamięci wszystkie etapy korekty płci. Nie jest im to do niczego potrzebne. Od pracowników zajmujących się obsługą klienta oczekuję, by nie robili sceny i gładko prześliznęli przez zawiłości podwójnych danych, ale przeważnie jest to kwestia ich profesjonalizmu, nie znajomości procedury korekty płci prawnej. Są jednak ludzie, od których oczekuję więcej. […]

Cisnormatywność w społeczności TS

Grudzień 7th, 2012|Tags: , , , , , , , |

Od jakiegoś czasu raz po raz powraca do mnie myśl, że dużo łatwiej jest działać na rzecz osób transseksualnych na zewnątrz niż wewnątrz, dośrodowiskowo. Środowisko transseksualne – jako ogół – lubuje się w swojej martyrologii i dokarmia jak może własne lęki, problemy i dysforię płciową. Nie chce i nie zamierza być „T” w LGBT – chce być CIS i rozpacza, że nie jest. Ostatnio słyszałem od przedstawicielki pewnej organizacji, że chętnie działałaby na rzecz osób trans w swoim mieście, ale ma problem z dotarciem do środowiska.  Cispłciowych znajomych zdumiewa ogrom nietolerancji wewnątrz środowiska. Środowisko wydaje się uważać, że tak jak jest, jest im najlepiej i żeby zostawić ich w spokoju. […]

8 porad dla osób transseksualnych poszukujących pracy

Październik 24th, 2012|Tags: , , , , |

W Gazecie Wyborczej ukazał się miesiąc temu poruszający artykuł o Sławku – transmężczyźnie przed zmianą dokumentów, który nie może znaleźć żadnej pracy pomimo swojego doświadczenia. Przygnębiający, pełen scen ilustrujących ludzkie uprzedzenia… Nie lubię takich tekstów, ponieważ utrwalają wizerunek osoby transpłciowej – zwłaszcza transseksualnej – jako biednej ofiary, co to na nic liczyć nie może, ponieważ jest trans i już, dalej się nie przebije. Tekst sugeruje, że nie ma wyjścia i osoby trans w Polsce nie mają szans na godne życie – co nie jest prawdą. Osoby trans mają liczne przeszkody do pokonania – to trochę co innego niż brak szans. Z przytoczonych scen wynika, że Sławek, podobnie jak większość Polaków, nie do końca wie, jak zabrać się za poszukiwanie pracy (na potrzeby własnej analizy zakładam, że artykuł jest prawdziwy i rzetelny). […]

Jak język równościowy wyklucza osoby płciowo nienormatywne?

Wrzesień 12th, 2012|Tags: , , |

Nie pochwaliłem się tutaj, że doczekałem się pierwszej publikacji: mój referat znalazł się w wydanej niedawno publikacji Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego: Między nieobecnością a nadmiarem. O niedopowiedzeniu i nienasyceniu we współczesnej kulturze (red. M. Kraski, A. Gumowskiej i J. Wróbel). Chodzi o Poza rodzajami męskim i żeńskim – trzecie płci a język polski. W referacie tym pisałem (w dużym skrócie), jak skrajnie upłciowiona polszczyzna uniemożliwia zaistnienie w Polsce osób „trzecich płci”. Tekst powstał trzy i pół roku temu i choć nadal mogę się pod nim podpisać, dzisiaj uwypukliłbym bardziej aspekt, który tam zaledwie musnąłem:  „osiągnięcia”  polskiego nurtu antydyskryminacyjnego.  […]

Transpłciowość w „Glee”

Kwiecień 18th, 2012|Tags: , , |

Wpis zawiera spojlery do 3×16 włącznie. Jest zrozumiały dla osób, które nie znają serialu. Popularny serial Glee od samego początku porusza problematykę różnych mniejszości. Gdy w jednym z pierwszych odcinków Sue postanowiła objąć specjalną opieką obecnych w chórze przedstawicieli mniejszości, jej grupa okazała się liczniejsza. Mniejszością wśród głównych bohaterów wydają się raczej osoby idealnie normatywne, jednak chyba każda z nich ma wśród bliskich przedstawiciela mniejszości: narzeczoną, rodziców, rodzeństwo, za kilka odcinków również dziecko. Akceptacja różnorodności jest wręcz napędem fabuły Glee. LGB w serialu Oczywiście jednym z głównych wątków jest akceptacja homo- oraz biseksualności głównych postaci. Oglądamy rozmaicie przebiegające coming-outy przed rodziną, bliskimi i całymi społecznościami, nieświadomą (do czasu) dyskryminację i zdecydowanie świadome prześladowanie wraz z bardzo dramatycznymi konsekwencjami,  ewolucję związków, wprowadzanie w życie erotyczne, a także homorodzicielstwo. […]