Psychologia

/Psychologia

Główna kategoria wpisów na stronie, podzielona na wiele subkategorii. Poruszanymi tematami są m.in. coming out i budowanie tożsamości, opresja społeczna, dyskryminacja i działalność antydyskryminacyjna, poszczególne barwy trans, a także – oczywiście – tranzycja i seksualność osób trans.

Zalety obecnych rozwiązań medyczno-prawnych

Styczeń 10th, 2015|Tags: , , |

Poniższy wpis jest dla mnie osobiście trudny, ponieważ zawsze krytykowałem obecne rozwiązania, widząc w nich wiele niedociągnięć, niesprawiedliwości i okazji do nadużyć. Teraz poniekąd się z tego wycofuję, więc chciałbym podkreślić, że to nie ma być przekreślanie wszystkiego, co pisałem do tej pory - raczej pokazanie drugiej strony medalu, czyli tego, co działa lub miałoby [...]

Jak wyglądałaby nasza rzeczywistość, gdybyśmy…

Listopad 30th, 2014|Tags: , , |

Taka refleksja naszła mnie dzisiaj w przerwie od redagowania tekstu na Trans S.O.S. Tekst, co istotne, opisywał system diagnozy osób transseksualnych z perspektywy profesjonalisty. Nie aktywisty. Nie transseksualisty. Zawodowego pomagacza, który wyjaśnia w tekście, jak działa system i z czego co wynika. Ponieważ Trans S.O.S. ma pomagać, chcę, żeby było tak profesjonalne i tak mało [...]

Czy jestem trans? Cztery okresy w Twoim życiu, kiedy to pytanie może się pojawić

Wrzesień 2nd, 2014|Tags: , , , |

Przedstawioną niżej teorię usłyszałem lata temu od kolegi, który znalazł ją w jakiejś książce czy na forum. Tak się złożyło, że chyba nigdy później sam na nią nie natrafiłem, natomiast okazało się, że pokrywa się z moimi obserwacjami. No, prawie – zauważam pewne odstępstwa. Ponieważ dość często się do niej odwołuję, chyba pora, by trafiła również [...]

„Czy jestem trans?”. W supermarkecie płci – ćwiczenie

Czerwiec 6th, 2014|Tags: |

Gratulacje! Udało Ci się wygrać specjalny kupon, który upoważnia Cię do jednorazowego zaprojektowania swojej płci od nowa. Możesz wybrać dowolną kombinację poszczególnych elementów – każda jest realna! Nie ma wyborów lepszych ani gorszych, są tylko najbardziej odpowiednie dla Ciebie. Konsekwencje Twoich wyborów, reakcje otoczenia, przyzwyczajenie się do nowej roli – to wszystko rozwiążemy za Ciebie. [...]

Korekta płci – największe wyzwanie

Lipiec 10th, 2013|Tags: |

Wiele osób stojących przed dylematem „korygować płeć czy nie?” „żyć zgodnie ze sobą, czy jednak pogodzić się z losem?” „zmagać się z nieznanym czy pozostać przy tym, co już znam?” znajduje mnóstwo argumentów za pozostaniem w strefie komfortu. [box type=”info” align=”aligncenter” ]Strefa komfortu Znajome i przez to bezpieczne tu-i-teraz. Które może być dziewiątym kręgiem piekła, ale przynajmniej wiadomo, czego się spodziewać. Wyjście poza ten znajomy obszar, poza strefę komfortu, przeraża. Bo tam już nie wiadomo, co się wydarzy. Podobno ma być lepiej, ale może będzie źle? Na pewno będzie źle! A tu w sumie nie jest tak tragicznie, inni mają gorzej, jakoś sobie poradzę…[/box] Ostatnio miałem serię ciekawych rozmów z osobami przed tranzycją. Takimi, co to by naprawdę chciały, ale. […]

Wpadanie w schemat „prawdziwego transseksualisty” (Tru TS)

Styczeń 20th, 2013|Tags: , , |

Po raz kolejny ktoś wszedł do mnie z zapytania „jak transseksualista ma rozmawiać u seksuologa żeby dostać pozytywną diagnozę”. Przypomniało mi to, że miałem napisać o tym, jak schematyczne widzenie transseksualizmu wkręca niekiedy ludzi w myśli i potrzeby, których do tej pory nie mieli. Produkowanie schizofreników idealnych W latach 60. ubiegłego wieku  w amerykańskim środowisku psychiatrów ostro zaatakowano metody postępowania z pacjentami, a przede wszystkim diagnozę jako etykietowanie pacjenta. […]

Piotr Odmieniec Włast – transmężczyzna odzyskiwany

Listopad 7th, 2012|Tags: , , , , , , |

Niedawno pisałem, że polszczyzna (zwłaszcza równościowa) przeważnie jest kolejnym narzędziem heteronormatywnej opresji – i równocześnie jednym z najbardziej odczuwalnych świadectw jej istnienia. Jednakże zdarza się również, że to język daje możliwość zaistnienia zgodnie ze swoim Ja. Najdobitniejszym przykładem jest historia Piotra „Odmieńca” Własta, który – pomimo swoich starań – przeszedł do historii literatury jako Maria Komornicka. Zawłaszczanie transmężczyzn Na początek chciałbym przypomnieć (uświadomić) czytelnikom założenia, z jakich wychodzę. Transpłciowość u K/M jest zjawiskiem szerokim, którego nie można ograniczać wyłącznie do transseksualności: obejmuje między innymi również crossdressing oraz drag kingów i przynajmniej część butch, ponieważ dotyczy przekraczania granic płci biologicznej oraz kulturowej (traktowanej jako Tu i Teraz). […]

Transgenderyzm – życie w zawieszeniu

Lipiec 10th, 2012|Tags: , , |

Dokładnie sześć lat temu napisałem artykuł Transgenderyzm – życie w zawieszeniu, który do tej pory wisi w sieci i bardzo drażni mnie swoim istnieniem, tytułem, treścią i możliwością wpływu na innych. Powstał w bardzo specyficznym dla mnie okresie życia i od dawna nie mogę się pod nim podpisać. Uznałem więc, że pora na autopolemikę. Tło powstania artykułu Rok 2006 spędziłem w całości na myśleniu kim jestem i jak chcę żyć. Zimą zdawałem pierwszą sesję na polonistyce (dość długo chciałem być polonistką z masą książek, kotów i kubkiem parującej herbaty) i czytałem  Aleksandra Zamojska jest mężczyzną oraz masę książek z psychologii i seksuologii. Oglądałem też The L Word (Max!) i wymyślałem z moją ówczesną dziewczyną imię dla naszego dziecka. […]

Dlaczego osoby transseksualne nie przechodzą psychoterapii?

Czerwiec 26th, 2012|Tags: , , |

W poprzednim artykule pisałem, jak szkodliwe może być zbanalizowanie przez osobę transseksualną psychoterapii. W tym chciałbym zwrócić uwagę na powody, dla których osoba trans często unika terapii lub z innych powodów się na nią nie decyduje, po kolei omawiając najważniejsze z nich. Brak wpisania psychoterapii w standard postępowania Do zdiagnozowania transseksualizmu i do przejścia pomyślnie rozprawy wymagana jest jedynie pozytywna opinia od psychologa, wystawiona po kilku spotkaniach albo wręcz rozmowach przez Skype. Rozmowa ta oczywiście nie jest często szczera, bo osoba trans nie chce ryzykować, że psycholog – któremu płaci! – uzna, że pacjent nie jest dostatecznie Tru TS. Często na tym kończy się kontakt klienta z psychologiem. […]

Lekceważenie psychoterapii przez osoby transseksualne

Czerwiec 17th, 2012|Tags: , , , |

Dzisiaj będzie na poważnie. Większość tego tekstu powstała rok temu i leżakowała sobie na dysku. Reszta została napisana pod wpływem kilku dyskusji potwierdzającej teorie zawarte w pierwszej wersji artykułu. Leczenie transseksualizmu sprowadza się w powszechnej świadomości do wycinania chorych tkanek, narośli bądź rekonstrukcji nieprawidłowo ukształtowanych części ciała. W tym sensie postrzegane jest podobnie jak leczenie raka lub innej tego typu choroby – z całkowitym pominięciem człowieka, jego psychiki i szerokiego spektrum funkcjonowania w społeczeństwie. W konsekwencji, osoba transseksualna często żyje z przeświadczeniem, że po przejściu finalnej operacji będzie wyleczonym, zdrowym i z całą pewnością szczęśliwym przedstawicielem swojej płci. Kończy zatem terapię, przechodzi ostatnią zaplanowaną operację, jest wyleczony i… mogą zacząć się problemy. Groźne problemy. […]

„Czy jestem trans?”. Kilka słów o testach na płeć

Kwiecień 6th, 2012|Tags: , , , , , , , , |

„Czy jestem transseksualistą?” „Chyba jestem trans…” „Nie wiem, kim jestem…” „Czy mam zmieniać płeć?” Dużo osób trafia tutaj przez Google, zadając podobne pytania. Za zapytaniami w statystykach wejść kryją się dramaty, nieprzespane noce, setki wątpliwości. Tak jak już pisałem w innych miejscach, nie ma nikogo, kto spojrzy na Ciebie i powie „tak, jesteś transseksualny, zmień płeć”. Przepraszam, są – diagności. Tyle że mało kogo stać psychicznie i finansowo na pójście z wątpliwościami do seksuologa. Z gotowym problemem – łatwiej, wtedy wizyta jest środkiem do celu. Ale z wątpliwościami? Ciężko się przemóc. I słusznie, w tym przypadku, bo diagnoście nie wolno decydować za Ciebie. Może Cię nie dopuścić do procesu korekty płci, ale nie powinien wchodzić w dialog „czy powinienem zmienić płeć?” „tak!”. To powinna być Twoja decyzja. Mówimy o Twojej przyszłości, a Ty jesteś największym ekspertem na swój temat, nawet jeśli diagnosta jest największym ekspertem na temat transseksualizmu. Możesz natomiast iść do specjalisty po wiedzę i aby przy nim rozjaśnić swoje myśli (lepszy będzie psycholog). Ale co, jeśli to Ty nie wiesz, kim jesteś, a wizyty w gabinecie wolisz na razie uniknąć?   […]

Wyobraź sobie…

Marzec 4th, 2012|Tags: |

Tym razem proponuję czytelnikom pewne ćwiczenie. Opracowałem je na potrzeby publikacji Edukacja Bez Tabu. Podręcznik do prowadzenia zajęć z młodzieżą na temat seksualności i relacji międzyludzkich. Tu zamieszczam w wersji zmodyfikowanej, uwzględniającej wiek (prawdopodobnie) większości czytelników. Jeśli jesteś ciskobietą (urodziłaś się płci żeńskiej i utożsamiasz się z tą płcią), przeczytaj poniższy tekst. Jeśli jesteś cismężczyzną (urodziłeś się płci męskiej i utożsamiasz się  tą płcią), pomiń go i przejdź dalej, do części Wersja dla mężczyzn. Nie czytaj tekstu szybko. Zatrzymuj się przy każdym zdaniu i próbuj sobie wyobrażać tę sytuację. Poświęć chwilę, by przyjrzeć się swoim emocjom. Pamiętaj, że jesteś sobą. Zmienia się tylko cała Twoja sytuacja.   […]

Osiowe „objawy” transseksualizmu?

Luty 26th, 2012|Tags: , , , , |

Przychodzi transseksualista do lekarza. – Dzień dobry – mówi. – Jestem transseksualistą, chcę przeprowadzić korektę płci. – Czy ma pani za sobą jakąś udokumentowaną próbę samobójczą? – Nie. – W takim razie nie jest pan transseksualistą. Do widzenia.  Diagnozowanie poprzez skutki Antoni Kępiński w swojej monografii o schizofrenii zwraca uwagę na pewien szkodliwy mechanizm. Zauważa on, że część lekarzy psychiatrów unika diagnozy schizofrenii, dopóki u pacjenta nie wystąpi otępienie uczuciowe – jeśli go (jeszcze) nie ma, diagnozują schizofrenię rzekomą lub psychozy schizofrenopodobne. Ta ostrożność w rozpoznawaniu schizofrenii ma swoje ujemne strony, gdyż dopiero negatywny wynik leczenia w postaci wystąpienia objawów otępienia schizofrenicznego potwierdza rozpoznanie. W pewnej przynajmniej mierze psychiatra oczekuje u swego chorego otępienia, by udowodnić, że miał rację, rozpoznając u niego schizofrenię. Przy dużej podatności tych chorych na maskowane nawet i nieuświadomione nastawienia uczuciowe otoczenia do nich, tego typu „oczekiwanie” może wpływać ujemnie na wynik leczenia  (Kępiński, 1972). […]

Przychodzi trans do psychologa

Styczeń 26th, 2012|Tags: , , , , |

Ponieważ w ostatnim roku o wiele za bardzo zaangażowałem się w sprawy innych ludzi, zapominając o sobie (choroba zawodowa) i przez to wpadłem w depresję, a poza tym trochę za bardzo właziłem sobie w drogę, stwierdziłem, że postąpię profesjonalnie i udam się do psychologa. Najpierw przeżyłem niespodziankę w postaci obowiązku  uzyskania skierowania od lekarza pierwszego kontaktu i czasu oczekiwania na wizytę. Uzyskałem skierowanie bez trudu, poszedłem, zapisałem się na wizytę… Psychologa nazwijmy magistrem C. […]

Depatologizacja transseksualizmu

Listopad 12th, 2011|Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , |

Część 1: Transpride i grupa społeczna Buduje się grupa Wraz z rozwojem Internetu i umożliwieniem osobom transseksualnym kontaktowania się ze sobą na międzynarodową skalę nastąpiła ogromna zmiana związana z samopostrzeganiem się osób spod znaku T. Osamotnieni w swych problemach chorzy, polegający na informacjach wyczytanych z podręczników akademickich i dostosowujący swoje życiorysy do oczekiwań lekarzy, to już zaledwie jedna z opcji. […]

Problemy z ciałem i seksualnością osób transseksualnych – wyzwania terapeutyczne

Listopad 6th, 2011|Tags: , , |

Poniższy artykuł napisany jest z punktu widzenia transseksualnego mężczyzny, który studiuje psychoterapię i terapię seksualną – łączę w nim własne doświadczenia i obserwacje z wiedzą i podejściem przyszłego terapeuty. Docelowo adresuję go do innych psychoterapeutów, ale pisząc go, cały czas miałem na uwadze, że jego głównymi faktycznymi odbiorcami będą osoby transseksualne oraz ich bliscy. Definicja transseksualizmu Wbrew powszechnemu mniemaniu transseksualiści to nie są „te osoby transpłciowe, które dążą do pełnej korekty płci cielesnej”. Jako psychologa obowiązuje mnie międzynarodowa klasyfikacja chorób opracowana przez WHO, czyli aktualnie ICD-10. Można w niej przeczytać następującą definicję transseksualizmu: Pacjent pragnie żyć i być akceptowanym jako przedstawiciel płci przeciwnej, czemu towarzyszy zazwyczaj uczucie niezadowolenia (discomfort) z powodu niewłaściwości własnych anatomicznych cech płciowych oraz chęć poddania się leczeniu hormonalnemu czy operacyjnemu, by własne ciało uczynić możliwie najbardziej podobnym do ciała płci preferowanej*. […]

Jestem w „Charakterach”!

Sierpień 28th, 2011|Tags: , |

W najnowszym numerze, 09/2011, „Charaktery” opublikowały historię mojej zmiany płci, która przebiegała w bardzo niestandardowy sposób. Tytuł: Jestem transoptymistą Zajawka: Powszechnie uważa się, że transseksualizm to droga przez mękę i cierpienie związane z „uwięzieniem w obcym ciele”, a sobą można być dopiero po operacji zmiany płci. Że nie należy mówić o tym innym, bo odrzucą, nie zaakceptują. Moja historia jest całkiem inna… Strony: 90-91. I bardzo fajna ilustracja, tęczowo-energiczna. Nakład : 70 500 egzemplarzy. To oznacza całkiem spory coming-out. Ponadto w tym samym numerze jest artykuł mojej koleżanki z uczelni, Marty Wojtulewicz (we współpracy z wykładowcą, Simone’em Dalla Bellą), zatytułowany Uszy mają oczy (s. 60-63). Również polecam: Marta była ze mną na kwietniowej konferencji z tym właśnie tematem i jej referat został – bardzo słusznie! – doceniony jako najlepszy ze wszystkich w ogóle wygłoszonych. […]

Trudności diagnostyczne: transseksualizm czy urojenia pseudotransseksualne?

Lipiec 13th, 2011|Tags: , , , , |

Jeśli zna się sytuację osób transpłciowych, łatwo zauważyć, że kluczowe dla rozpoczęcia procesu korekty płci jest uzyskanie diagnozy – bez niej nie uzyska się recepty na hormony ani opinii w sądzie, nie będzie też możliwe przeprowadzenie operacji. Diagnoza ta nie jest przeważnie formalnym potwierdzeniem tego, co klient już doskonale na swój temat wie, ale decyzją ze strony lekarza, swego rodzaju „zezwoleniem na korektę płci”. Ilustrują to chociażby Standardy postępowania terapeutycznego HBIGDA (Międzynarodowego Stowarzyszenia Przeciwdziałania Zespołowi Dezaprobaty Płci im. Harry’ego Benjamina), które nie obowiązują formalnie w Polsce, ale warto się z nimi zapoznać: […]

Jak myśleć pozytywnie – ćwiczenie nie tylko dla transów

Luty 16th, 2011|Tags: , |

Ważnym, choć często pomijanym aspektem związanym z byciem trans, jest transpride, czyli pozytywna tożsamość siebie jako osoby transpłciowej. Prezentowane tu ćwiczenie jest związane właśnie z transpride, ale skorzystać z niego mogą także osoby cisgenderowe (nie-trans). Przejrzałem kilka blogów osób transseksualnych i przewija się przez nie walka, cierpienie, pytania o złą karmę. Automatyczna reakcja: zajrzenie do zeszytu, w którym zapisuję same pozytywne, motywujące rzeczy. Między innymi jest tam moja osobista lista zalet związanych z byciem trans. Przeszedłem etap użalania się nad sobą i swoim ciężkim losem. Znam te negatywne, masochistyczne myśli, po których świat wydaje się jeszcze czarniejszy. I odcinam się od nich, bo nawet jeśli są prawdziwe, po co mi one? Co mi dały? Nawet nie były tak motywujące do działania jak pozytywne myślenie! Jedyny efekt to pogłębianie przekonania o tym, jakie życie jest złe i wrogie. Moja postawa po kilku latach pracy nad sobą jest zupełnie inna: Gdy coś brzmi jak dożywotni wyrok… jest Twoim największym darem! […]

Opresja i odwaga osób transseksualnych. Dogłębna charakterystyka transseksualnego środowiska

Styczeń 19th, 2011|Tags: , , , , , , , , , , , , , |

Tekst powstał jako esej zaliczeniowy u prof. Marka Kosewskiego i bazuje na jego książce Wartości, godność i władza, dostępnej jako legalny e-book tutaj. Z niej zaczerpnięte są takie pojęcia jak: sytuacja pokusy i sytuacja upokorzenia, satysfakcja godnościowa, relacyjność, regresja i identyfikacja z opresorem, a także motywy etosu grupowego i dysydentów. Esej jest zrozumiały  bez znajomości książki, niemniej jednak znajomość teorii, na której bazuję, pozwala wyciągnąć z niego więcej – dlatego uzupełniłem esej ramkami z definicjami używanych terminów. Wstęp Życie zgodnie z własnym Ja wymaga zachowań zgodnych z wartościami takimi, jak: uczciwość, prawdomówność, niekiedy także odwaga. Część ludzi nie czuje, by mogło bezpiecznie wyrażać siebie. Należą do nich zwłaszcza najróżniejszego rodzaju mniejszości. Jedną z nich, której chciałbym poświęcić uwagę w niniejszej pracy, są osoby transseksualne. To środowisko jest mi doskonale znane za sprawą wieloletnich obserwacji uczestniczących – metody, dzięki której poznałem zachowania grupy w naturalnym dla niej środowisku. […]